Sermaye Piyasası ve Forex Hukuku

Capital Markets & Forex Law

 

Çetin Avukatlık Ofisi, sermaye piyasası ve forex hukuku alanında İzmir ve İstanbul merkezli olarak faaliyet göstermekte olup yatırımcılar, yatırım kuruluşları ve aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, halka açık şirketler, girişim sermayesi yatırımcıları, finansal teknoloji girişimleri ve bireysel yatırımcılar için kapsamlı avukatlık, hukuki danışmanlık ve temsil hizmetleri sunmaktadır. Bu kapsamda verilen hizmetler; yatırımcı ilişkileri, sözleşmeler ve sözleşme kurgusu, mevzuata uyum, lisans ve faaliyet izni süreçleri,  denetim süreçleri, idari yaptırımlar ve uyuşmazlık yönetimi başlıklarını kapsamaktadır.

 

Sermaye piyasası hukuku, yalnızca uyuşmazlık ortaya çıktığında devreye giren bir alan olmayıp piyasa faaliyetleri başlamadan önce doğru hukuki mimarinin kurulması, yatırımcıların doğru ve yasaya uygun şekilde işlemler yapması, yatırımcı ilişkilerinin mevzuata uygun biçimde tasarlanması ve risklerin baştan yönetilmesi, finansal sürdürülebilirliğin temel unsurlarındandır. Forex ve kaldıraçlı alım satım işlemlerinde ise yetkilendirme, müşteri sözleşmeleri, risk bildirimleri, işlem süreçleri ve uyum mekanizmaları özel önem taşımaktadır.

 

Lisanssız Forex Şirketleri ve Yatırımcı Uyuşmazlıkları

Sermaye piyasası ve forex alanında uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biri, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmemiş şirketler aracılığıyla yürütülen işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklardır. Özellikle internet üzerinden faaliyet gösteren ve yurt dışı merkezli olduğu izlenimi veren platformlar aracılığıyla gerçekleştirilen işlemler, yatırımcılar bakımından ciddi hukuki ve finansal riskler doğurabilmektedir.

Bu tür yapılarda yatırımcılar çoğu zaman yüksek kazanç vaadiyle sisteme dahil edilmekte; sonrasında para çekme taleplerinin reddedilmesi, hesapların kapatılması, işlem manipülasyonu iddiaları ve iletişimin kesilmesi gibi durumlarla karşılaşılmaktadır. Bu gibi hallerde uyuşmazlığın niteliğinin doğru tespit edilmesi, ilgili şirketin hukuki statüsünün belirlenmesi ve başvurulabilecek hukuki yolların hızlı biçimde değerlendirilmesi kritik önem taşır.

• Lisanssız forex şirketleri ile yaşanan ihtilaflar; yetkisiz faaliyet, dolandırıcılık şüphesi, yanıltıcı yönlendirme ve hukuka aykırı işlem süreçlerinin değerlendirilmesi,
• Para çekme (withdrawal) sorunları; yatırımcı hesaplarının dondurulması, çekim taleplerinin reddedilmesi ve geciktirilmesi hallerinde hukuki başvuru yolları,
• Yatırımcı ile yatırım kuruluşu arasındaki uyuşmazlıklar; sözleşme ihlâlleri, hatalı işlem, eksik bilgilendirme ve risk bildirimine aykırılık iddiaları,
• Yanıltıcı yatırım danışmanlığı ve agresif satış teknikleri; telefon, e-posta veya dijital platformlar üzerinden yapılan yönlendirmelerin hukuki değerlendirilmesi,
• SPK ve/veya TSPB şikayet ve başvuru süreçleri; idari başvuruların hazırlanması ve sürecin takibi,
• Ceza hukuku ve tazminat boyutu; dolandırıcılık, Sermaye Piyasası Kanunu‘na muhalefet, güveni kötüye kullanma ve haksız fiil kapsamında zararların tazmini,
• Uluslararası boyutlu ihtilaflar; yurt dışı merkezli platformlara karşı izlenecek hukuki stratejinin belirlenmesi,

Çetin Avukatlık Ofisi, yatırımcıların maruz kaldığı bu tür uyuşmazlıklarda hem idari başvuru süreçlerinde hem de ceza ve özel hukuk yollarında kapsamlı hukuki destek sunmaktaa, her somut olay, yatırımın yapıldığı platform, ödeme yöntemi, sözleşmesel ilişki ve iletişim kayıtları dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirilmektedir.

 

Sermaye Piyasası Hukuku Kapsamında Lisans, Faaliyet İzni ve Mevzuat Uyumu

Sermaye piyasası alanında faaliyete başlanabilmesi, ilgili kurumun hukuki yapısının ve faaliyet modelinin doğru kurgulanmasına bağlıdır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile III-37.1 sayılı Yatırım Hizmetleri Tebliği çerçevesinde yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetler belirli usul ve esaslara tabidir. Bununla beraber genel hükümlere dayalı olarak da aracı kurum ve yatırım kuruluşlarının çok ciddi yasal sorumlulukları bulunmaktadır. Bu çerçevede verilen başlıca hizmetler şunlardır:

• Aracı kurum ve yatırım kuruluşu kuruluşları; şirket yapısının, faaliyet alanının ve ortaklık mimarisinin planlanması,
• Faaliyet izni ve lisans başvuruları; yatırım hizmetleri, yan hizmetler ve ilgili iç organizasyonun mevzuata uygun hale getirilmesi,
• İç kontrol, uyum ve risk yönetimi belgeleri; organizasyon şeması, görev tanımları, yetki matrisi ve kontrol mekanizmalarının hazırlanması,
• Müşteri sözleşmeleri; çerçeve sözleşmeler, risk bildirimleri, genel işlem koşulları ve bilgilendirme metinlerinin hazırlanması,
• SPK düzenlemelerine uyum; tebliğler, ilke kararları, rehberler ve ikincil mevzuat değişikliklerinin izlenmesi,
• Denetim süreçleri; iç denetim, bağımsız denetim ve düzenleyici otorite incelemelerine hazırlık,

Halka Arz, İzahname, Pay Tebliği ve Kamuyu Aydınlatma Yükümlülükleri

Halka arz süreçleri, yalnızca sermaye artırımı veya ortak satışı değil, aynı zamanda kurumsal yapının kamu piyasasına açılması anlamına gelir. Bu nedenle ihraç eden şirketin tüm faaliyet alanı, mali durumu ve risk faktörleri dikkatle değerlendirilmelidir. Bu kapsamda sağlanan hizmetler arasında şunlar yer almaktadır:

• Halka arz sürecinin planlanması; zaman çizelgesi, iş bölümü ve hukuki risk analizi,
• İzahname ve taslak izahname çalışmaları; risk faktörleri, finansal bilgiler ve şirket bilgileri üzerinde hukuki kontrol,
• Pay satışı ve sermaye artırımı yapıları; halka arz yöntemi, arz büyüklüğü ve ortaklık etkilerinin değerlendirilmesi,
• Kamuyu aydınlatma yükümlülükleri; özel durum açıklamaları, yönetim kurulu kararları ve yatırımcı bilgilendirme süreçleri,
• Pay sahipliği yapısı ve kurumsal yönetim; halka açık ortaklıklarda şeffaflık, eşit işlem ilkesi ve denetim mekanizmaları,

Borçlanma Araçları, Özel Nitelikli İhraçlar ve Yapılandırılmış Finansman

Sermaye piyasası araçlarının ihracı, şirketlerin finansman çeşitlendirmesi açısından önemli bir araçtır. Ancak bu süreçte izahname, ihraç belgesi, kurul kararları, teminat yapıları ve yatırımcıya sunulan bilgi setinin hukuka uygun biçimde hazırlanması gerekir. Bu alanda sunulan hizmetler şunlardır:

• Tahvil, finansman bonosu ve kira sertifikası benzeri araçların ihraç süreçlerinin yapılandırılması,
• Özel sektör borçlanma araçları; vade, teminat, geri ödeme ve temerrüt hükümlerinin hazırlanması,
• Teminatlandırılmış ihraç yapıları; rehin, ipotek, garanti ve kefalet düzenlemeleri,
• Yapılandırılmış ürünler; yatırımcı bilgilendirmesi, risk açıklamaları ve sözleşmesel mimari,
• Varlık finansmanı ve proje finansmanı; sermaye piyasası enstrümanlarının ticari hedeflerle uyumlu biçimde kullanılması,

Forex Hukuku ve Kaldıraçlı İşlemler

Kamuoyunda forex olarak bilinen kaldıraçlı alım satım işlemleri, Sermaye Piyasası Kurulu’nun yetkilendirme sistemine tabi özel bir sermaye piyasası faaliyetidir. SPK’nın güncel yaklaşımı uyarınca kaldıraçlı işlemler yalnızca Kurulca yetkilendirilen kuruluşlar aracılığıyla yürütülebilmektedir. Bu alanda verilen hukuki hizmetler şunlardır:

• Yetkilendirme ve faaliyet alanı analizi; forex hizmeti sunulacak yapının SPK mevzuatına uygun olarak tasarlanması,
• Risk bildirimleri ve müşteri sözleşmeleri; kaldıraç, teminat, stop out, temerrüt ve ters bakiye risklerinin sözleşmesel olarak düzenlenmesi,
• İşlem platformu ve operasyonel yapı; emir iletim akışı, kayıt düzeni, raporlama ve operasyon prosedürlerinin hazırlanması,
• Yetkisiz faaliyet ve ihlâl riskleri; izinsiz kaldıraçlı işlem, internet üzerinden yönlendirme, tanıtım ve aracılık faaliyetlerine karşı hukuki değerlendirme,
• Uyuşmazlık yönetimi; yatırımcı şikâyetleri, iade talepleri, sözleşme ihtilafları ve idari soruşturmalarda temsil,

Forex işlemleri Türkiye’de tamamen yasak değildir; ancak kaldıraçlı alım satım işlemleri yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilmiş aracı kurumlar aracılığıyla yapılabilmektedir. SPK lisansına sahip olmayan şirketler üzerinden gerçekleştirilen işlemler hukuki korumadan yoksun olup yatırımcılar açısından ciddi riskler barındırmaktadır.

Uygulamada yatırımcıların önemli bir bölümü, yurt dışı merkezli olduğu iddia edilen veya internet üzerinden faaliyet gösteren lisanssız platformlar aracılığıyla işlem yapmakta ve sonrasında para çekme sorunları, hesap kapatma, iletişim kesilmesi ve benzeri ihtilaflarla karşılaşmaktadır. Bu tür durumlarda yatırımın yapıldığı platformun hukuki statüsü, ödeme yöntemleri ve sözleşmesel ilişki dikkatle analiz edilmelidir. Bu nedenle forex işlemlerine başlanmadan önce hizmet alınan kurumun SPK tarafından yetkilendirilmiş olup olmadığının kontrol edilmesi ve yatırım sürecinin hukuki çerçevesinin doğru değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Yatırım Fonları, Portföy Yönetimi ve Alternatif Yatırım Yapıları

Sermaye piyasası uygulamaları yalnızca halka arz ve forex ile sınırlı değildir. Fon yönetimi, girişim sermayesi ve alternatif yatırım yapıları da yoğun biçimde hukuki altyapı gerektirir. Çetin Avukatlık Ofisi bu çerçevede şu alanlarda hizmet vermektedir:

• Yatırım fonları ve portföy yönetim şirketleri için kuruluş, iç mevzuat ve operasyonel uyum danışmanlığı,
• Girişim sermayesi yatırım fonları ve özel amaçlı yatırım yapıları için sözleşme ve yapılandırma desteği,
• Fon kurulumu ve yatırım sınırlamaları; yatırım stratejisi, izahname ve iç tüzük hazırlanması,
• Ortak girişim ve özel sermaye yapıları; yönetim hakları, çıkış mekanizmaları ve pay sahipliği düzenlemeleri,
• Teknoloji ve fintech yatırımları için sermaye piyasası mevzuatı ile uyumlu kurumsal kurgunun oluşturulması,

Yönetim Kurulu, Kurumsal Yönetim ve Yatırımcı İlişkileri

Sermaye piyasası alanında faaliyet gösteren veya halka açık konuma gelen şirketlerde kurumsal yönetim yalnızca bir uyum başlığı değil, aynı zamanda piyasa itibarı ve yatırımcı güveni meselesidir. Bu kapsamda verilen hizmetler şunlardır:

• Yönetim kurulu kararlarının mevzuata uygun şekilde hazırlanması ve kayıt altına alınması,
• Genel kurul süreçleri; gündem, çağrı, vekâletname, toplantı tutanağı ve iptal risklerinin yönetimi,
• Bağımsız yönetim kurulu üyeleri için görev ve sorumluluk çerçevesinin belirlenmesi,
• Yatırımcı ilişkileri; pay sahipliği iletişimi, bilgilendirme ve kurumsal şeffaflık süreçleri,
• İçsel bilgi, gizlilik ve piyasa bozucu eylem riskleri bakımından kurumsal politikaların oluşturulması,

İdari Yaptırımlar, İncelemeler ve Uyuşmazlık Çözümü

Sermaye piyasası hukuku, yoğun şekilde idari denetime açık bir alandır. Denetim ve yaptırım süreçlerinde hızlı, teknik ve belgeli hareket edilmesi gerekir. Bu çerçevede sunulan hizmetler şunlardır:

• SPK incelemeleri ve savunma süreçleri; bilgi ve belge taleplerine yanıt, açıklama metinleri ve dosya yönetimi,
• İdari para cezaları ve yaptırım kararlarına karşı itiraz ve iptal süreçlerinin yönetimi,
• Yatırımcı uyuşmazlıkları; alacak, zarar tazmini, sözleşme ihlali ve yanlış bilgilendirme iddialarına ilişkin temsil,
• Tahkim ve dava süreçleri; ticari uyuşmazlıkların mahkeme ve tahkim önünde takibi,
• Yetkisiz faaliyet iddiaları; internet tabanlı faaliyetler, çapraz satış modelleri ve temsil ilişkilerinin hukuki değerlendirmesi,

Yasal Dayanak ve Mevzuat Uyumu

Sermaye piyasası ve forex alanındaki danışmanlık hizmetlerimiz, başta 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatı olmak üzere, yatırım hizmetleri ve faaliyetlerine ilişkin ikincil düzenlemeler, tebliğler, ilke kararları ve Kurul duyuruları çerçevesinde yürütülmektedir. Özellikle kaldıraçlı alım satım işlemleri bakımından yetkilendirme, faaliyet sınırları ve müşteri korumasına ilişkin hükümler dikkatle takip edilmektedir.

Mevzuatın sık değiştiği bu alanda, SPK duyuruları, faaliyet izinleri, yatırım hizmetleri rejimi, kaldıraçlı işlemler ve piyasa kötüye kullanımına ilişkin gelişmeler düzenli olarak izlenmekte; müvekkillere iş modeline uygun, güncel ve uygulanabilir hukuki yönlendirme sağlanmaktadır.

 

Kimlerle Çalışıyoruz

Müvekkil portföyümüz; gerçek kişi yatırımcılar, müşteriler, aracı kurumlar, yatırım kuruluşları, portföy yönetim şirketleri, halka açık şirketler, girişim sermayesi fonları, fintech girişimleri, kurumsal yatırımcılar, family office yapıları, forex ve kaldıraçlı işlem alanında faaliyet gösteren veya bu alana girmeyi planlayan kuruluşlar ile bireysel yatırımcıları kapsamaktadır ve her dosya, faaliyetin ölçeği, iş modeli, hedef kitle ve risk profili dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirilmektedir.

 

Çalışma Yaklaşımımız

Sermaye piyasası ve forex hukuku, teknik mevzuat bilgisi kadar ticari sezgi, hız ve belge disiplinini de gerektirir. Çetin Avukatlık Ofisi olarak yaklaşımımız, yalnızca hukuki riskleri tespit etmekle sınırlı olmayıp, iş modelinin sürdürülebilir biçimde ilerleyebilmesi için uygulanabilir çözümler üretmektir. Bu çerçevede her işlemde mevzuata uyum, operasyonel verimlilik ve yatırımcı güveni birlikte değerlendirilir. Süreç boyunca şeffaf iletişim, güncel durum paylaşımı ve erişilebilirlik temel çalışma prensiplerimizdir. Böylece müvekkillerimiz, hem düzenleyici çerçeveyi hem de ticari sonuçları aynı anda görebilecek netliğe sahip olur.